Bilmeniz gereken ilk şey
Pert araç satışı görüşmesine sigorta kararı veya mevcut kayıt bilgisi, aracın durumu, fotoğraflar, bulunulan yer ve maliklik bilgisiyle başlanır. Tazminat veya sovtaj kararı nedeniyle araç üzerinde üçüncü taraf hakları olabileceğinden, noter öncesi bunlar ayrıca kontrol edilmelidir.
“Pert” ifadesinin hangi anlamda kullanıldığını belirleyin
Aracın sigorta şirketi tarafından tam hasar işlemine konu olması ile sahibinin “çok hasarlı, tamire değmez” demesi aynı belge değildir. Hasar kayıtlarının kesin kapsamı resmî ve sigorta kaynaklarıyla doğrulanmalıdır.
Ağır hasar, pert kaydı ve çekme belgesi ayrı niteliklerdir. İlk görüşmede hangisinin belgelendiğini, hangisinin tahmin olduğunu ayırmak yanlış fiyat beklentilerini önler.
Tazminat ve kalan araç hakkını kontrol edin
Sigorta ödemesi yapıldıysa araç üzerindeki hakların kime geçtiği veya kalan araç için nasıl bir mutabakat kurulduğu dosya koşullarına göre değişebilir. Sadece ödeme mesajını görmek devre yetkiyi otomatik kanıtlamaz.
Sigorta şirketinin yazısı, malik bilgisi ve varsa rehin/haciz durumu kontrol edilmelidir. Eksik anlaşma varsa noter randevusu vermeden önce sigortacı ve uzman görüşü alınmalıdır.
Parça eksikliği ve taşıma durumunu açıkça belirtin
Pert araçta motor, radyatör, far, hava yastığı veya diğer ekipmanlar sökülmüş olabilir. Hangi parçaların araçla teslim edileceği listelenmelidir.
Kaza sonrası otoparka kaldırılmış araçta park ücreti, çıkış izni ve tekerlek/şasi hasarı çekici planını etkiler. Yalnız ilan fotoğraflarına dayanarak yerinde inceleme ihtimalini yok saymayın.
Teklifin türünü ve şartlarını karşılaştırın
Sigorta dosyasındaki kalan değer, bir alıcının doğrudan alım teklifi ve sahibinin ilan beklentisi farklı fiyatlar olabilir. Teklifin hangi güncel hasar ve belge varsayımlarına dayandığı öğrenilmelidir.
Kesin miktar, ek inceleme, taşınma sorumluluğu ve ödeme süreci anlaşma öncesinde netleşmelidir. Belirsizliği saklayan yüksek teklif yerine koşulları açık teklif daha güvenilir bir karar zemini sağlar.
Devir, güvenli ödeme ve fiziksel teslim
Güvenli Ödeme Sistemi adımları notere gitmeden önce uygun şekilde planlanır. Alıcı ve satıcı bilgileri, işlem tutarı ve ödeme referansı resmî ekrandan teyit edilmelidir.
Çalışmayan otomobilin ne zaman ve kim tarafından kaldırılacağı ayrıca yazılmalıdır. Noter devri yapılmış olsa bile sigorta veya servis kaynaklı teslim kısıtları çözülmeden taşıma yapılamayabilir.
Karar verirken gözden kaçabilen ayrıntılar
Sigortanın verdiği karar neyi belirler?
Kaza sonrası sigorta dosyasında yapılan değerlendirme, poliçe ve hasar koşullarıyla ilgili olabilir. Bu nedenle “pert” denilen her araçta aynı mülkiyet, satış veya tazminat sonucu doğduğunu varsaymayın. Dosyada yazılı karar, ödemeler, kalan araç üzerinde kimin hak sahibi olduğu ve onarım ihtimali ayrı incelenmelidir. İlk alım görüşmesinde karar henüz kesinleşmemişse bu bilgi dürüstçe paylaşılmalıdır. Sigorta işlemine ilişkin belirsizlik varsa uzman ve ilgili kurumdan teyit alınmalıdır.
Sökük parça ve servis borçları
Kazalı otomobilin far, radyatör, motor parçası veya iç donanım bileşenleri servis tarafından çıkarılmış olabilir. Servisin iş emri, saklama ücreti ve çıkış koşulları öğrenilmeden taşıma planı yapmayın. Aracın fotoğraflarının güncel olup olmadığı da önemlidir. Eksik parçaların sözlü değil, liste ve fotoğrafla anlatılması teklif tutarındaki sürprizleri azaltabilir. Çalışmaz durumdaki otomobilin taşıma maliyeti teklifin hangi tarafa net kalacağını etkileyebilir.
Onarılan pert geçmişli araç nasıl anlatılır?
Aracın güncel çalışır olması geçmiş sigorta kaydının veya yapısal hasarın kendiliğinden ortadan kalktığını göstermez. Değişen parçalar, servis faturaları, ekspertiz bulguları ve güvenlik kontrolleri alıcıya açıkça aktarılmalıdır. Yalnız gösterge ışığının sönmesi güvenlik sistemlerinin doğrulandığı anlamına gelmez. Güncel satış değerlendirmesi, geçmiş kayıt ile bugünkü teknik durumu birlikte ele alır. Bu iki bilgi katmanını ayırmak hem alıcı hem satıcı açısından daha sağlam bir müzakere zemini oluşturur.
Karar verirken hangi bilgiyi doğrulamalısınız?
| Kontrol alanı | İlk görüşmede | Son işlemden önce |
|---|---|---|
| Araç durumu | Kayıt türünü ve varsa sigorta kararını öğrenin. | Bütün hasar ve eksik parçaları fotoğraflayın. |
| Teklif ve şartlar | Hak sahipliği ve malik bilgisini teyit edin. | Sovtaj hesabını bağımsız alım teklifinden ayırın. |
| Devir ve teslim | Servis/otopark çıkış şartlarını öğrenin. | Noter, ödeme ve çekici sırasını kararlaştırın. |
Bu tablo genel kontrol amaçlıdır; hukuki veya teknik incelemenin yerine geçmez.
Üç farklı durumda nasıl düşünülmeli?
Dosyası tamamlanan ağır hasarlı araç
Hak sahipliği ve kalan araç tasarrufu kontrol edilir. Servisteki parça eksikleri ve teslim masrafı netleştirilir.
Sadece halk arasında pert denen otomobil
Resmî kayıt varmış gibi beyan edilmez. Hasarın fotoğrafları ve mevcut kayıt durumu ayrı anlatılır.
Onarılmış pert geçmişli araç
Güncel çalışma durumu ve onarım belgeleri ile eski kayıtlar birlikte sunulur; güvenlik konusunda doğrulanmamış iddia kullanılmaz.
Altı maddelik kontrol listesi
- Kayıt türünü ve varsa sigorta kararını öğrenin.
- Hak sahipliği ve malik bilgisini teyit edin.
- Bütün hasar ve eksik parçaları fotoğraflayın.
- Servis/otopark çıkış şartlarını öğrenin.
- Sovtaj hesabını bağımsız alım teklifinden ayırın.
- Noter, ödeme ve çekici sırasını kararlaştırın.
Kısa ve doğrudan cevaplar
Pert araç olduğu söylenen her araçta resmî pert kaydı var mı?
Hayır. Halk arasındaki tanım ile resmî kayıt ayrılmalıdır.
Sigorta parasını aldıktan sonra araç satılabilir mi?
Kalan aracın mülkiyet ve dosya şartları kontrol edilmeden kesin yanıt verilemez.
Pert araç yürüyorsa normal araç gibi satılır mı?
Çalışabilirlik, kayıt ve güvenlik durumu farklı alanlardır; hepsi açıklanmalıdır.
Fotoğrafla değer alınabilir mi?
Ön değerlendirme yapılabilir; kayıt ve fiziksel incelemeyle değişebilir.
Resmî bilgi kaynakları
Mevzuat ve kurum uygulamaları değişebilir. İşlem öncesinde güncel kaynakları ve dosyaya özgü koşulları ayrıca kontrol edin.