En önemli bilgi
SBM hasar sorgusu sigortacılardan bildirilen belirli geçmiş kayıtları gösterir; ekspertiz, aracın incelendiği andaki teknik durumuna ilişkin bulgular sunar. Servis faturası ise yapılan veya faturalandırılan işlemi açıklar. Bu kaynaklar birbirini tamamlar, hiçbiri tek başına araç geçmişinin tamamı değildir.
SBM hasar geçmişi neyi gösterir, neyi göstermeyebilir?
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, kendisine iletilmiş kasko ve trafik sigortası hasar kayıtlarından tarih, tutar veya hasar türü gibi bilgileri belirli sorgularla sunabilir. Bu veri, bütün geçmiş araç onarımlarının veya her hasarın eksiksiz dökümü olarak okunmamalıdır. Sistemin kendi açıklamaları sorgu kapsamını ve istisnaları açıklar.
Hasar tutarı bazen yüksek parça maliyetini, bazen birden çok işçiliği yansıtabilir; tek sayı aracın bugün şasi, airbag veya mekanik bakımından güvenli olup olmadığını söylemez. Olay yılındaki parça bedelleri de bugünün parça maliyetiyle aynı değildir.
Bağımsız ekspertiz raporu farklı bir soruyu cevaplar
Ekspertiz raporları, incelemenin yapıldığı tarihte ölçülebilen boya, değişen, mekanik, elektronik ve kimi yapısal bulguları kayda geçirebilir. Ancak inceleme kapsamında olmayan ya da o anda görünmeyen gizli arıza raporda bulunmayabilir. Bu nedenle raporun tarihi, test koşulları ve kapsamı önemlidir.
Bir araç önce ekspertizden geçip sonra kazaya karışmış olabilir. Tersine, önceki onarımın hangi kaliteyle yapıldığı daha kapsamlı kontrol gerektirebilir. Eski raporu güncel güvenlik belgesi gibi sunmak doğru bir iletişim değildir.
Servis faturası ve kaza tutanağı diğer halkalardır
Kaza tutanağı olayın taraflarını ve koşullarını kaydeder; servis faturası belirli iş ve parçaların hizmet olarak yazıldığını gösterir. Fatura bulunması yapılan onarımın bütün kalitesini tek başına kanıtlamaz. Tutanak bulunmaması ise mutlaka olay yaşanmadığını kanıtlamaz.
Belge isimlerini birbirine çevirmemek gerekir. “Eksper raporu var” denirken hangi tarihin, hangi sigorta dosyasının veya hangi teknik incelemenin kastedildiği açıkça anlatılmalıdır. Aynı araç için farklı yıllarda birbirine benzemeyen kayıtlar bulunabilir.
Satışta şeffaf bilgi dosyası nasıl kurulur?
Elinizdeki SBM sorgusu, servis faturası, mevcut hasar fotoğrafı ve varsa bağımsız ekspertiz raporunu tarih sırasına dizin. Her belgenin hangi olayı anlattığını ve belge dışı kalan şüpheleri ayrı yazın. Alıcı fotoğraf isterse gizlilik bakımından gerekli olmayan kişisel alanları kapatabilirsiniz.
Araç şu an çalışıyor mu, hangi uyarılar görünüyor, kaporta veya şaside gözlenen sorun var mı gibi güncel bilgiler de geçmiş kayıt kadar önemlidir. Teklifin dayanağı yalnız geçmiş dosya değil, arabanın bugünkü fiziki durumudur.
Üç farklı senaryoda nasıl ilerlenir?
Hasar sorgusunda bir olay görünüyor, araçta değişen yok deniyor
Araç geçmişi sorgusu, raporlanan olayın tarih ve niteliğini gösterebilir. “Değişen yok” ifadesi ise ayrı bir teknik bulgudur ve dayanağı sorulmalıdır. Olayın yalnız boya onarımıyla mı, parça tamiriyle mi sonuçlandığı; rapor ve servis belgeleri varsa birlikte incelenebilir. Sorgunun tek satırından bugünkü teknik durumu kesin çıkarmak doğru değildir.
Ekspertiz raporunda boya var, SBM sorgusunda kayıt yok
Özel olarak yapılan bir kaporta işlemi sigorta hasar ödeme kaydına yansımamış olabilir. Rapor tarihi ile onarımın yapıldığı dönem bilinmelidir. Boya tespiti de tek başına kazanın kapsamını veya taşıyıcı hasarı kanıtlamaz. Araç sahibi, belge bulunmayan eski onarımı kesin sebeple açıklamak zorunda değildir; ancak bildiği müdahaleleri açıkça anlatmalıdır.
SBM kayıt tutarı yüksek, bugünkü ekspertiz normal
Hasar olayı üzerinden zaman geçmiş, araç onarılmış ve sonradan kontrol edilmiş olabilir. Kayıt tutarının içinde hangi parça, işçilik ve tarih koşullarının bulunduğu araştırılmalıdır. Güncel ekspertizin hangi güvenlik ve mekanik alanları incelemediği de önemlidir. İki kaydın çeliştiği varsayımı yerine, farklı sorulara cevap verdikleri kabul edilmelidir.
Kontrol listesi
- SBM sonucunun tarihini ve kapsamını not et.
- Ekspertiz raporunun tarihini ve hangi parçaları incelediğini oku.
- Varsa servis faturasıyla yapılan onarımı eşleştir.
- Bugünkü fiziksel hasarları eski kayıtlarla karıştırma.
- Kayıt görünmeyen müdahale konusunda kesin hasarsızlık iddiası kurma.
- Belgelerdeki kişisel bilgileri gereksiz paylaşma.
Kaçınılması gereken üç hata
Hasar kaydı yoksa hiç kaza yok demek
Sigorta üzerinden işlenmeyen geçmişler sorgu kapsamı dışı olabilir.
Ekspertiz raporunu ömür boyu garanti saymak
Rapor belirli tarih ve kontrol kapsamını anlatır.
Tutarı gerçek tamir maliyetine eşitlemek
Tarih, parça, dosya ve ödeme türü farkları vardır.
Bu konuda merak edilenler
SBM kaydı araçtaki bütün kazaları gösterir mi?
Hayır. Sorgu, SBM’ye iletilen belirli sigorta kayıtlarıyla sınırlıdır.
Ekspertiz raporu hasar kaydının yerini alır mı?
Hayır. Biri fiziksel inceleme, diğeri belirli geçmiş sigorta verilerini sunar.
Yüksek hasar tutarı aracın mutlaka yürümeyeceği anlamına gelir mi?
Hayır. Güncel teknik durum ve hasarın hangi kalemlerden oluştuğu ayrıca incelenir.
Alım için tüm belgeler şart mı?
Mevcut belgeler ön değerlendirmeyi kolaylaştırır; eksik olanların durumu açıkça belirtilmelidir.
Resmî bilgi kaynakları
Mevzuat ve kayıt ekranları değişebileceği için işlem gününde kurumların en güncel açıklamalarını kontrol edin.