En önemli bilgi
Ön değerlendirme için marka-model, yıl, kilometre, araç konumu ve fotoğraflar çoğu zaman başlangıç bilgilerini oluşturur. Resmî satışta ise kimlik, araç tescil/mülkiyet bilgisi ve işlemin özel durumuna göre noterlikçe istenen yetki veya ek belgeler belirleyicidir; herkes için tek, değişmez evrak listesi yoktur.
Ön görüşme bilgi dosyası nasıl hazırlanır?
Marka, model, üretim yılı, kilometre ve bulunduğu il/ilçe bir mesajda yazılabilir. Aracın çalışıp çalışmadığı, şanzıman durumu, hasarlı taraf ve çekici ihtiyacı ikinci mesajda açıklanabilir. Dört cephe ve hasar detay fotoğrafı, uzaktan ilk eleme için bir metinden daha fazla bilgi sağlayabilir.
Varsa servis fişi, kaza tutanağı ve sigorta eksper raporunun içeriği özetlenebilir. Herhangi bir belgede kimlik numarası, açık adres veya üçüncü kişi iletişim bilgisi bulunuyorsa bunu gerekli olmayan kişilerle paylaşmamak önemlidir. Gereksiz kişisel veri istemek ve göndermek doğru değildir.
Noter işleminde kimlik ve yetki neden belirleyicidir?
Araç tescil kayıtlarında malik olarak görünen kişiyle satışa gelen kişinin yetkisi uyuşmalıdır. Satış bir şirket adına, vekâleten, birden fazla hak sahibinin bulunduğu durumda veya miras kapsamında yapılıyorsa ek ispat veya yetki belgeleri gerekebilir. Belgelerin güncelliği ve kabul şartları noterlik tarafından değerlendirilir.
Aracın rehni, haczi veya başka bir devir sınırlaması olup olmadığını önceden doğrulamak gerekir. Ruhsatın fiziksel olarak bulunmaması her dosyada aynı çözüme sahip değildir; kayıp belge halinde güncel resmî prosedür izlenmelidir.
Kaza ve sigorta evrakı ne işe yarar?
Kaza tespit tutanağı, hasar fotoğrafı, eksper raporu ve onarım faturası varsa aracın geçmişini daha anlaşılır yapar. Bu belgeler aynı fonksiyonu görmez: tutanak olayın beyanını, rapor hasar değerlendirmesini, fatura yapılan işi gösterir. Sigorta dosyasının kapanış kararı başka bir belge olabilir.
Hiçbiri tek başına otomobilin bugünkü mekanik güvenliğini garanti etmez. Belge yokluğunu gizlemek yerine elde olmayanı belirtin. Önemli olan alıcının hangi iddianın doğrulanmış, hangisinin yalnız satıcı gözlemi olduğunu anlayabilmesidir.
Güvenli ödeme ve teslim evrakını karıştırmayın
İkinci el satış bedeli için resmî Güvenli Ödeme Sistemi adımlarının tamamlanması gerekir. Satışın noter üzerinden gerçekleştirilmesi, bankanın veya yetkili kuruluşun işlemiyle bağlantılıdır. Referans ve tutar bilgilerini banka ekranından kontrol etmek, yanlış kişiye ödeme riskini azaltır.
Çekici tesliminde araç konumunu, anahtar adedini ve çıkartılan eşyaları not etmek pratik olabilir, fakat bu tür bir teslim notu noter satış sözleşmesinin yerini tutmaz. İşlem tamamlandığında paylaşılan belgelerin gereksiz kopyalarını güvenli şekilde yönetmek de önemlidir.
Üç farklı senaryoda nasıl ilerlenir?
Kazalı aracın ruhsatı elde, eksper raporu henüz yok
Satıcı marka/model, tescil ve fiziksel hasar bilgilerini açıklayarak ön görüşmeyi başlatabilir. Eksper raporunun henüz düzenlenmediğini dürüstçe belirtir ve varsa kaza tutanağını ayrı sunar. Alıcının dosya tamamlandıktan sonra yeniden kontrol isteyebileceği baştan konuşulur. Ön teklif için kullanılan belgelerle resmî satışta noterliğin isteyeceği belgeler aynı liste olarak sunulmamalıdır.
Aracı bir başkası satacak
Eş, kardeş veya çalışan olmak, otomatik noter satış yetkisi sağlamaz. İşlemi yürütecek kişinin hukuki temsil yetkisinin kapsamı ve geçerliliği noterlik tarafından doğrulanmalıdır. Birden çok hak sahibi varsa gereken onaylar farklı olabilir. “Anahtar ve ruhsat bende” cümlesi mülkiyet devrine yettiği anlamına gelmez. Belgeler hazırlanırken kişisel verilerin hangi amaçla paylaşıldığı da gözetilmelidir.
Servis faturaları var ancak eski hasar fotoğrafı yok
Fatura, yapılan işçilik ve parça kalemlerini gösterebilir; eski hasarın tamamını tek başına açıklamaz. Satıcı aracın bugün görülen taraflarını güvenli fotoğraflarla belgeleyebilir ve eski dosyadaki belirsizlikleri not edebilir. Uydurma eski fotoğraf kullanmak ya da başka aracın görselini paylaşmak güven sorununa yol açar. Alım değerlendirmesinde elde olmayan belgenin açıkça belirtilmesi daha doğrudur.
Kontrol listesi
- Marka/model, yıl, kilometre, konum ve hasar özetini hazırla.
- Dört dış açı ve hasar detayını gösteren fotoğrafları seç.
- Varsa kaza tutanağı, servis fişi ve sigorta dosyasını ayrı kaydet.
- Satışa gelen kişinin malik veya yetkili temsilci olduğunu doğrula.
- Rehin/haciz ve özel mülkiyet hallerinde noterlikten teyit al.
- Resmî ödeme ekranı ile teslim planını birbirinden ayır.
Kaçınılması gereken üç hata
Her belgeyi herkese göndermek
Kimlik ve özel bilgilerin paylaşımı veri güvenliği riski doğurur.
Eksper raporunu satışın tek koşulu sanmak
Ön görüşme ile resmî devirde istenen belgeler farklıdır.
Eski blog listesini güncel mevzuat sanmak
Noter gereklilikleri dosya ve güncel düzenlemeye göre doğrulanmalıdır.
Bu konuda merak edilenler
Fotoğrafla başvuru yapılabilir mi?
Evet, mevcut fotoğraflar ve temel araç bilgileri ön görüşmeye başlangıç sağlayabilir.
Ruhsat kayıpsa işlem tamamen imkânsız mı?
Hayır şeklinde kesin hüküm vermek doğru olmaz; özel durumunuza uygun resmî prosedürü noterlikten öğrenin.
Vekâletle satış yapılabilir mi?
Yetki belgesinin kapsamı ve geçerliliği noterlik tarafından incelenir; uygun belgenin niteliğini teyit edin.
Hasar tutanağı yoksa fiyat istenebilir mi?
Elde bulunan bilgiyle ön görüşme mümkündür; eksik dosya alım değerlendirmesini etkileyebilir.
Resmî bilgi kaynakları
Mevzuat ve kayıt ekranları değişebileceği için işlem gününde kurumların en güncel açıklamalarını kontrol edin.