En önemli bilgi
Pert araç satışı, aracın mevcut fiziksel durumu ile kayıt ve mülkiyet bilgilerinin birlikte açıklanmasıyla başlar. Fotoğraflar, sigorta dosyası ve araç konumu üzerinden ön değerlendirme yapılabilir; anlaşma sağlanırsa noter devri ve yürürlükteki güvenli ödeme yöntemiyle işlem tamamlanır.
Önce kayıt ve fiziksel durumu birbirinden ayırın
Sigorta şirketinden alınmış tam hasar veya pert kararı varsa dosya tarihini, varsa karar türünü ve ödeme durumunu öğrenin. Bu belge bulunmuyorsa “pert” tanımını otomatik kabul etmek yerine mevcut hasarı ayrı anlatın. Bir aracın far, kaput veya tampon hasarı ile taşıyıcı yapısının zarar görmesi aynı değerlendirmeye girmez.
Aracın çalışıp çalışmadığı, anahtar ve ruhsatın mevcut olup olmadığı, araç üzerinde haciz veya başka bir devir engeli bulunup bulunmadığı da satış hazırlığının parçasıdır. Kayıt durumunu kesin bilmiyorsanız tahmin üretmeyin; doğrulanabilen belgeyi iletin ve eksik kalan noktaları alıcıyla netleştirin.
Fotoğraf ve teklif hazırlığında neler önemlidir?
Genel görünüm fotoğraflarını dört yönden, mümkünse gün ışığında çekin. Hasarlı bölümün yakın görüntüsünü, hava yastığı durumunu ve kilometreyi ayrıca gösterin. Araç yürümüyorsa çalıştırmaya zorlamayın. Şasi veya güvenlik ekipmanına ilişkin riski görsel olarak tam belirlemek mümkün olmayacağından fotoğraflar yalnız ilk incelemenin temelidir.
Teklif karşılaştırırken yalnız rakama bakmayın: çekici kimin tarafından düzenleniyor, teklif hangi hasar bilgileri esas alınarak veriliyor, ek inceleme ne zaman yapılacak ve ödeme nasıl tamamlanacak? Eksik bilgiyle verilen yüksek rakamla bütün koşulları yazılı açıklanmış rakam aynı değerde olmayabilir.
Notere gitmeden önce kime ait hangi haklar var?
Aracın kayıtlı maliki, satışa yetkili kişi ve varsa sigorta şirketiyle devam eden dosya arasındaki ilişki netleştirilmelidir. Sigorta dosyası sonuçlanmamışsa araç üzerinde kimin tasarruf yetkisi bulunduğu konusunda varsayım yapılmamalıdır. Rehin, haciz, miras ve vekâlet gibi durumlar standart satıştan farklı belge veya işlem gerektirebilir.
Satıcı ve alıcı, noter randevusundan önce kimlik ve taşıt bilgilerini karşılaştırmalı; taşıtın devrine engel bulunup bulunmadığını resmî kanallardan kontrol etmelidir. Belge ihtiyacı her dosyada aynı değildir; güncel koşulların noterlikten veya ilgili kurumdan doğrulanması en güvenli yaklaşımdır.
Teslim ile ödemeyi aynı sürecin parçaları olarak görün
27 Eylül 2024’ten itibaren ikinci el motorlu taşıt alım satımında Güvenli Ödeme Sistemi uygulaması zorunlu hale gelmiştir. Sisteme uygun işlemlerde satıcı ve alıcı bilgileri, referans numarası ve tutar üzerinden kayıt oluşturulur; noter devri ile para aktarımının ilişkilendirilmesi amaçlanır. Bankanın gerçek alan adı ve resmî işlem ekranı kullanılmalıdır.
Yürümeyen bir otomobilde noter günü kadar çekici erişimi de önemlidir. Aracın kapalı otoparkta, serviste veya yol kenarında olması taşıma planını değiştirir. Teklif netleşmeden aracı başka bir yere götürmek ek maliyet yaratabilir. Teslim yeri, yükleme koşulları ve varsa masraflar önceden görüşülmelidir.
Üç farklı senaryoda nasıl ilerlenir?
Sigorta kararı verilmiş, araç henüz serviste
Satıcı, dosya sonucunu ve sigorta şirketinden gelen yazının neyi kapsadığını önce doğrular. Servisteki aracın çalışıp çalışmadığını, hangi parçaların söküldüğünü ve park ücretinin doğup doğmadığını yazılı olarak öğrenir. Teklif karşılaştırırken aracın servis alanından kim tarafından ve ne zaman teslim alınacağını ayrıca sorar. Sigorta ödemesinin veya tazminat hakkının satışla nasıl ilişkilendiği belirsizse uzman teyidi alınmadan işlem günü belirlenmez.
Pert deniyor ancak dosya veya resmî karar yok
Bu durumda satış açıklaması sigorta kaydı varmış gibi yazılmaz. Hasarın hangi bölgede olduğu, otomobilin neden yürüyemediği ve mevcut fotoğraflar üzerinden değerlendirme başlatılır. Satıcı “pert kaydı kesin var” yerine “ön bölüm ağır hasarlı, kayıt durumunu teyit ediyorum” ifadesini kullanabilir. Alıcıdan hangi ek bilgiye ihtiyaç duyulduğu sorulur; aracın işlemlere uygunluğu kayıt ve mülkiyet üzerinden doğrulanır.
Onarılmış ve çalışıyor, fakat geçmişte pert işlemine konu olmuş
Aracın güncel fotoğrafları ile geçmiş hasar raporları aynı dosyada toplanır. Nelerin değiştiği ve hangi işçiliklerin yapıldığı açıklanır; airbag, şasi ve direksiyon gibi güvenlik alanları için denetlenmemiş “tamamen sorunsuz” iddiasından kaçınılır. Aracın yürür oluşu, tescil ve satışa ilişkin resmî şartları otomatik karşılamaz. Teklif isteyen satıcı, kayıt geçmişiyle güncel durum arasında açık ayrım yapmalıdır.
Kontrol listesi
- Ruhsat ve malik bilgisini doğrula; varsa yetki/vekalet durumunu belirt.
- Sigorta dosyası, pert kararı ve ödeme durumunu birbirinden ayır.
- Dört cephe, hasar detayı, iç mekân ve kilometre fotoğraflarını hazırla.
- Araç çalışmıyorsa bunu belirt; riski kanıtlamak için yeniden çalıştırma.
- Teklifin geçerlilik koşullarını, çekiciyi ve noter zamanını sor.
- Güvenli ödeme referansı ve gerçek alıcı bilgilerini resmî ekranda kontrol et.
Kaçınılması gereken üç hata
Pert kaydı ile ağır hasarı eşitlemek
Sigorta kayıt sınıflandırması ile aracın fiziksel onarım ihtiyacı farklı olabilir.
Eksik dosyayla kesin fiyat beklemek
İlk fiyat, aracın ve mülkiyetin gerçek durumunun doğrulanmasına bağlı değişebilir.
Devirden önce kontrolsüz teslim yapmak
Anahtar, araç, para ve noter sürecini birbirinden kopuk ilerletmek gereksiz risk yaratır.
Bu konuda merak edilenler
Pert araç satışı için ekspertiz zorunlu mu?
Dosyanın türüne ve işlem koşullarına göre güncel zorunluluklar değişebilir. Ön teklif almak için mevcut belge ve fotoğraflar yeterli olabilir; noter için gerekenleri ayrıca doğrulayın.
Aracım yürümüyor; yine de satılabilir mi?
Değerlendirme isteyebilirsiniz. Çekicinin ulaşabileceği yer, tekerleklerin dönme durumu ve vitesin konumu başvuruda belirtilmelidir.
Pert kararına itiraz varsa satış yapılır mı?
Hak sahipliği ve sigorta dosyasının hukuki durumu netleştirilmeden işlem planlanmamalıdır.
Sadece fotoğrafla kesin rakam verilir mi?
Fotoğrafla ön değerlendirme yapılabilir; doğrulama ve nihai koşullar ayrı kararlaştırılır.
Resmî bilgi kaynakları
Mevzuat ve kayıt ekranları değişebileceği için işlem gününde kurumların en güncel açıklamalarını kontrol edin.