Bilmeniz gereken ilk şey
Açık hasar dosyası bulunan araç için fiyat görüşmesi yapılabilir; ancak devirden önce poliçe, tazminat hakları, dosyanın hangi aşamada bulunduğu ve aracın tasarruf yetkisinin kimde olduğu sigortacı ve gerekiyorsa uzman aracılığıyla doğrulanmalıdır. Ön değerlendirme, sigorta onayı veya noter devri değildir.
Dosya numarası değil, dosyanın aşaması önemlidir
Hasar ihbarı, eksper incelemesi, onarım kararı, mutabakat ve ödeme birbirinden farklı aşamalardır. Dosya numarasının bulunması ödeme kararı çıktığı anlamına gelmez.
Araç sahibi sigortacıdan en son yazılı bilgi ve varsa eksper raporunun güncel sürümünü istemelidir. Henüz tartışmalı kusur oranı veya teminat kapsamı varsa bu husus satış kararına etki edebilir.
Hangi haklar devirden önce netleşmeli?
Araç maliki, sigortalı, finansman kuruluşu veya üçüncü hak sahibi aynı kişi olmayabilir. Kasko tazminatı beklentisi ve alacak hakkının devri ayrı hukukî konular olabilir.
Satış için sigorta dosyasında yazılı izin veya bildirim gerekip gerekmediği somut sözleşmeye göre değerlendirilmelidir. Genel bir sayfa bu belirsizliği kesin olarak gideremez; gerekli teyit sigorta şirketi ve noter tarafından yapılmalıdır.
Servisteki araç, eksper ve parça sökümü
Eksper aracı henüz görmediyse servis kapalı alanında aracın yerinin değiştirilmesi incelemeyi zorlaştırabilir. Parçalar sökülmüşse teslim edilecek bileşenlerin listesi ve servis park ücretleri önem kazanır.
Hasarın son fotoğrafları, kaza tutanağı veya ek belgeler ilk alım görüşmesini kolaylaştırabilir. Fakat sigorta dosyası kapanmadan söz konusu belgelerin hangi hak doğurduğuna ilişkin yorumu uzman teyidi olmadan kesinleştirmeyin.
Alım teklifi ile tazminat tutarını karıştırmayın
Sigorta tazminatının konusu ile hasarlı araç için piyasa teklifinin konusu her zaman örtüşmeyebilir. Sovtaj ve kalan aracın mülkiyeti hakkında dosyaya özel kararlar önemlidir.
Alıcıya hem mevcut hasarı hem de sigorta sürecinin sürdüğünü söylemek, belirsizliği saklayarak yüksek fiyat beklemekten daha sağlıklıdır. Teklifin hangi dosya durumunda geçerli olduğu not alınmalıdır.
Noter ve güvenli ödeme günü
Devre engel kayıtları, hak mahrumiyetleri, kimlik ve yetki bilgileri noter sürecinde doğrulanmalıdır. Güvenli Ödeme Sistemi, ödeme adımını noter devriyle ilişkilendirmek için uygulanır.
Aracın teslimi, servis çıkışı, çekici sorumluluğu ve sigorta dosyasının son durumu farklı kontrol başlıklarıdır. Bir işlem tamamlandı diye diğerinin otomatik tamamlandığı düşünülmemelidir.
Karar verirken gözden kaçabilen ayrıntılar
Sigorta talebi ile araç devrinin kesiştiği yer
Hasar dosyasının devam ediyor olması, her koşulda araç satışını imkânsız kılar ya da kendiliğinden serbest bırakır demek değildir. Mülkiyet, sigorta sözleşmesi, tazminat istemi ve alıcıyla kurulan satış işlemi birbirinden ayrı hak ve yükümlülükler yaratabilir. Bu nedenle satıcı, sigortacıdan dosyanın güncel aşamasına ilişkin yazılı teyit almalı; gerekiyorsa hukuk uzmanına başvurmalıdır. Açıklama yapılmadan verilen bir satış sözü daha sonra ödeme ve devir anlaşmazlığı doğurabilir.
Eksperin beklediği araç yerinden alınmalı mı?
Eksper incelemesi tamamlanmamış araçta fiziksel durumun korunması önemli olabilir. Araç serviste ve parçaları sökülmüşse hangi parçanın nerede bulunduğu belgelenir; fotoğrafların tarihi not edilir. Çekiciyle taşınma, bazı inceleme adımlarını zorlaştırabileceğinden sigortacı ve ilgili taraflarla koordine edilmelidir. Bir teklif almak için aracın hemen bir başka yere götürülmesi her zaman gerekmez. Ön bilgi fotoğraf ve kayıtlarla toplanabilir, kesin devir daha sonra planlanabilir.
SBM kaydı ile dosya yazışmaları nasıl birlikte okunur?
Hasar geçmişi sorgulaması sigorta şirketlerinin sisteme ilettiği kayıtlar üzerinden çalışır. Bu nedenle bir kaydın görünmemesi aracın hiç hasar görmediğine kesin kanıt değildir. Açık dosya yazışmaları, eksperin tarihi, servis iş emri ve güncel fotoğraflar farklı soruları cevaplar. Satıcı bütün bu belgeleri tek klasörde tutarak çelişkileri açıklamalıdır. Alıcı ise ilk fiyatı hangi belgelere dayandırdığını net ifade etmeli; bilinmeyen bilgiyi kesinmiş gibi sunmamalıdır.
Karar verirken hangi bilgiyi doğrulamalısınız?
| Kontrol alanı | İlk görüşmede | Son işlemden önce |
|---|---|---|
| Araç durumu | Sigorta poliçesi ve dosya aşamasını doğrulayın. | Malik, rehin ve hak sahipliği durumunu kontrol edin. |
| Teklif ve şartlar | Eksper raporunu ve yazılı sigortacı bildirimlerini toplayın. | Teklifin sigorta kararıyla ilişkisini açıkça sorun. |
| Devir ve teslim | Servis ve park koşullarını kaydedin. | Noter ve ödeme günü tüm tarafların bilgilerini doğrulayın. |
Bu tablo genel kontrol amaçlıdır; hukuki veya teknik incelemenin yerine geçmez.
Üç farklı durumda nasıl düşünülmeli?
Eksper henüz gelmedi
Araç hareket ettirilmeden önce sigortacı ve servisle görüşülür. Alım için ön bilgi hazırlanabilir ama değerlendirme dosyadaki hakları belirsiz bırakır.
Tazminat tutarı konuşuluyor
Yazılı mutabakat yoksa “ödeme kesinleşti” denmez. Alıcıya hangi bilgilerin henüz onaylanmadığı açıklanır.
Serviste parça sökülmüş
Sökülen parçalar ve park giderleri listelenir. Araç çıkış izni ve hak sahipliği netleşmeden çekici planı kesinleştirilmez.
Altı maddelik kontrol listesi
- Sigorta poliçesi ve dosya aşamasını doğrulayın.
- Eksper raporunu ve yazılı sigortacı bildirimlerini toplayın.
- Malik, rehin ve hak sahipliği durumunu kontrol edin.
- Servis ve park koşullarını kaydedin.
- Teklifin sigorta kararıyla ilişkisini açıkça sorun.
- Noter ve ödeme günü tüm tarafların bilgilerini doğrulayın.
Kısa ve doğrudan cevaplar
Açık dosyayla araç için ön teklif alınır mı?
Evet; ancak satış hakkı ve nihai bedel dosya koşullarından etkilenebilir.
Sigortadan ödeme beklerken araç devredilebilir mi?
Dosyanın somut şartlarına bağlıdır; sigortacı ve noter kontrolü olmadan kesin ifade kullanılamaz.
Eksper raporu olmadan teklif olmaz mı?
İlk görüşme fotoğrafla başlayabilir; doğrulama için belge daha sonra istenebilir.
Sigorta kaydı tüm hasarları gösterir mi?
SBM kayıtları sigorta şirketleri tarafından iletilen bilgilerle sınırlıdır; aracın bütün kusurlarını kapsamayabilir.
Resmî bilgi kaynakları
Mevzuat ve kurum uygulamaları değişebilir. İşlem öncesinde güncel kaynakları ve dosyaya özgü koşulları ayrıca kontrol edin.