En önemli bilgi
Çekme belgeli araç için satış görüşmesi yapılabilir; devir ve yeniden trafiğe çıkış işlemleri ise tescil durumu, güncel mevzuat ve araç özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir. Araç trafiğe uygun kabul edilmemeli; bulunduğu yer ve taşıma gereksinimi satıştan önce netleştirilmelidir.
Tescil statüsünü fiziksel hasardan ayırın
Satış ilanında “çekme belgeli, yürür durumda” yazılması bile otomobilin mevcut haliyle trafiğe çıkabileceği anlamına gelmez. Aracın kayıt ve trafik durumuna uygun hareket edilmelidir. Durum belgesi, tescil verileri ve işlem geçmişi resmî kaynaklardan öğrenilmelidir.
Aynı statüdeki iki araçtan birinin motoru ve şanzımanı sağlam, diğerinin birçok parçası eksik olabilir. Alım değerlendirmesi bu ayrımlara dayanır. “Çekme belgeli” etiketine bağlı tek tip fiyat istemek doğru karşılaştırma sağlamaz.
Mülkiyet ve devir engellerini kontrol edin
Aracın kayıtlı sahibi ile satışa yetkili kişi net olmalıdır. Varsa rehin, haciz, miras, ortak malik veya şirket kaydı gibi durumlar işleme özel belge ihtiyacı doğurabilir. Alıcıya yalnız araç fotoğrafı göndermek bu konuları çözmez.
Noterde satış yapılabilirliği, gereken tescil adımları ve belgeler güncel olarak doğrulanmalıdır. Kaydın niteliği bilinmeden “her çekme belgeli araç kesin devredilir” sözü vermek yanlış yönlendirmeye neden olabilir.
Depolama ve taşıma şartları değerlemeyi etkiler
Araç açık alanda yıllarca durmuşsa lastikler, fren sistemi, yakıt, akü ve kablo tesisatı beklemeden etkilenmiş olabilir. Depoda duran ve güvenli hareket ettirilemeyen bir otomobil için uygun çekici yöntemi ayrıca planlanmalıdır.
Park konumu dar bir kapalı garaj, servis bahçesi veya geniş bir otopark olabilir. Zeminin uygunluğu, lastiklerin dönüp dönmediği ve anahtarın bulunup bulunmadığı taşıma planını doğrudan etkiler. Satış fiyatında bu koşulların nasıl ele alındığı netleşmelidir.
Güvenli ödeme ile yeniden trafiğe çıkışı karıştırmayın
Noter devri ve taşıt satış bedelinin yürürlükteki güvenli ödeme süreci ayrı; aracın yeniden trafiğe çıkış şartları ayrı işlemlerdir. Satıcının bunlardan hangisini üstlendiği açıkça yazılmalıdır.
Alım amacı mevcut haliyle devralmaksa onarım, muayene ve diğer sonraki süreçlerin sorumlulukları sözleşme ve resmî koşullar çerçevesinde anlaşılmalıdır. Bilinmeyen belge ücretlerini veya masrafları otomatik olarak karşı tarafın üstlendiğini varsaymayın.
Üç farklı senaryoda nasıl ilerlenir?
Araba çalışır durumda fakat uzun zamandır trafiğe çıkmıyor
Çekme belgesi veya tescil statüsü öncelikle güncel resmî kayıttan doğrulanmalıdır. Motorun çalışması trafiğe çıkma yetkisi vermez. Araçta son bakım tarihi, lastikler ve frenlerin bekleme süresinden etkilenip etkilenmediği ayrıca anlatılmalıdır. Satıcı, teslim için çekici gerekip gerekmediğini ve yeniden tescil yükümlülüklerini hangi tarafın üstleneceğini alım görüşmesinde sorabilir.
Motoru sökülmüş çekme belgeli araç
Tescil durumu bir kayıt meselesi; motorun sökülmesi fiziksel eksikliktir. Motor parçalarının serviste olup olmadığı, hangi parçaların eksik olduğu ve aracın çekiciye nasıl yükleneceği ayrı başlıklarda açıklanmalıdır. Teklif değerlendirmesinde her iki unsur önem taşır. “Çekme belgeli” sözü motor ve şanzıman eksikliğini örtmek için kullanılmamalıdır.
Birden fazla kişi araç üzerinde hak iddia ediyor
Miras, şirket ortaklığı veya satış yetkisi anlaşmazlığı bulunan durumlarda araç fiziki olarak satışa hazır görünse de resmî devir için gerekli haklar net olmayabilir. Aracı elinde bulunduran kişinin yetkili olup olmadığı noterlikten veya hukukî danışmandan öğrenilmelidir. Satış bedeli ve anahtar teslimi kararı, hak sahipliği doğrulanmadan aceleye getirilmemelidir.
Kontrol listesi
- Çekme belgesi/tescil statüsünü resmî kayıtla kontrol et.
- Aracın motor, şanzıman, fren ve lastik durumunu ayrı tarif et.
- Uzun süre bekleme ve parça eksiklerini saklama.
- Noterlikten güncel devir şartlarını teyit et.
- Çekici erişimi, anahtar ve park koşullarını bildir.
- Güvenli ödeme ve taşıma masraflarını anlaşmada netleştir.
Kaçınılması gereken üç hata
Çekme belgeli = mutlaka ağır hasarlı varsaymak
Tescil statüsü ve teknik hasar ayrı bilgiler olabilir.
Aracın trafiğe çıkabileceğini varsaymak
Güncel trafik ve tescil koşulları resmî yolla doğrulanmalıdır.
Depolama kaynaklı arızaları ihmal etmek
Uzun süre bekleyen araçta görünmeyen mekanik sorunlar olabilir.
Bu konuda merak edilenler
Çekme belgeli araç mevcut haliyle satılabilir mi?
Alım görüşmesi yapılabilir; resmî devir koşulu ve kayıt durumu noterlikten teyit edilmelidir.
Çekme belgesi motorda arıza olduğu anlamına gelir mi?
Hayır. Teknik durum ayrıca incelenmelidir.
Araç bulunduğu yerde çalışmıyorsa ne olur?
Park alanı ve taşıma koşullarına göre uygun kurtarıcı planı değerlendirilir.
Alıcı aracı hemen trafiğe çıkarabilir mi?
Hayır şeklinde tek sonuç yerine; yeniden trafiğe çıkış şartlarını ilgili kurumdan doğrulamak gerekir.
Resmî bilgi kaynakları
Mevzuat ve kayıt ekranları değişebileceği için işlem gününde kurumların en güncel açıklamalarını kontrol edin.